Op een recente VN-conferentie over het inzetten van Artificial Intelligence bij het oplossen van mondiale problemen overheerste vooral bezorgdheid, zo schreef een journalist.

Hij vroeg zich af hoe het toch komt dat bij discussies over technologie altijd weer de meeste belangstelling uitgaat naar de negatieve kanten van innovaties. De schuld ligt aan ‘de amygdala’, zo constateerde hij. Pardon?

De amygdala is een amandelvormige structuur die betrokken is bij het aansturen en verwerken van verschillende emoties, en maakt deel uit van het limbisch systeem. De amydala staat in verbinding met de orbitofrontale cortex, de thalamus, de hypothalamus en de hippocampus. De orbitofrontale cortex is belangrijk bij het maken van plannen en beslissingen.De amygdala stuurt verschillende emoties aan zoals angst.

Tegengaan van verandering

Concreet verwijst de amygdala naar dat deel van onze hersenen dat de hele dag alert is. Het is ons persoonlijk alarmsysteem dat de omgeving scant, onder meer gezichtsuitdrukkingen leest en continu gefocust is op gevaar. Het zorgt ervoor dat we niet in gevaarlijke situaties belanden. Door de amygdala luisteren we net iets beter als de nadelen worden opgesomd dan de voordelen. Het is niet zo dat de media perse een voorkeur hebben voor slecht nieuws of voor doelscenario’s. Het is wat wij willen horen. En dus lijkt het wel dat wij alle verandering tegengaan of in ieder geval met de nodige argusogen benaderen.

Feitelijk heb ik dit ‘gedrag’ zelf ook al vaker gevoeld en gezien, recentelijk bij mijn onderzoek naar de effecten van robotisering op de toekomst van ons werk. Al heel snel filosofeerden de ondervraagden al over de noodzaak van het organiseren van een arbeidsloos inkomen en de baanloze samenleving. Weinigen dachten in mogelijkheden en kansen. De gevolgen van dit negatief denken vertaalt zich pijlsnel in arbeidsmarktcijfers. Anno 2017 zit het bedrijfsleven te springen om jongeren met een mbo-opleiding. Met name in de horeca, zorg, techniek en logistiek staan op dit moment tienduizenden vacatures open. Veel jongeren kiezen niet langer meer voor het mbo omdat ze ‘denken’ dat er daar banen verdwijnen door automatisering. Feitelijk is met dit gedrag natuurlijk de cirkel rond. We creëren onze eigen negatieve geduide toekomst. Jongeren kiezen (op aanraden van hun omgeving) niet langer voor deze sectoren. Het bedrijfsleven zal op termijn overgaan tot het automatiseren van deze banen. Men kan immers niet langer voldoende personeel vinden: self fullfilling prophecy 2.0.

Al 26 jaar directeur innovatie

Binnen organisaties zien we feitelijk dezelfde koudwatervrees voor veranderingen. Organisaties moeten veranderen, werknemers moeten veranderen, instituties moeten veranderen. Werknemers moeten en mogen niet meer denken aan organisaties die hen verzorgen van ‘cradle to grave’, organisaties kunnen niet meer rekenen op werknemers die slaafs uitvoeren wat bazen dicteren. Instituties verworden meer en meer tot inhoudsloze, pavloviaans reagerende organen die met de taal uit het verleden de nieuwe logica van het heden willen tegenhouden. Ik ontmoette recentelijk een werknemer van een grote corporate die, geloof het of niet, al 26 (!!) jaar Directeur Innovatie is binnen die organisatie. En dan te bedenken wat er allemaal om ons heen gebeurt.

Did you know

 

Waar zijn wij bang voor? Voor het verdwijnen van de vaste baan? Voor het feit dat je als manager minder invloed krijgt op je mensen? Voor posities, zekerheden, verworvenheden? Voor het feit dat mobile devices werknemers afleiden van hun werk? Wellicht heeft onze angst voor verandering niets te maken met onze amygdala maar feitelijk alleen met hoe wij leren.

In dit verband. De Britse rabbijn Magonet placht voor zijn theologiestudenten aan het Londens Leo Baeck College de eerste lessen bijbelinterpretatie in te leiden met de vraag: ‘Stel dat een ezel de bijbel zou kunnen lezen, waar zou hij dan het meest in geïnteresseerd zijn’? Het antwoord is natuurlijk in die passages waar ezels voorkomen. En dat zijn er genoeg. Magonet ging uit van herkenning als de basis van leren en kennis. Zo werkt het ook bij het leren begrijpen van een organisatie waar je voor het eerst binnenkomt of een ingewikkelde situatie die je niet eerder hebt meegemaakt. Een mens (organisaties) zoekt in nieuwe omstandigheden als eerste naar de mensen en de oplossingen die hij al kent. Herkenning van het vertrouwde kent echter zijn beperkingen. Je mist allerlei nuttige signalen en informatie wanneer je in een nieuwe tekst, een nieuwe situatie, alles benadert vanuit wie je zelf bent en wat je al eerder hebt gelezen of meegemaakt.

5 tips om verandering te kunnen omarmen binnen je organisatie

  1. Werk op basis van rationeel analytische besluitvormingsprocessen die ver weg staan van onze onbewuste vooringenomenheid (in jargon: analytics in plaats van gevoel.)
  2.  Organiseer je organisatie en structuur zo ‘agile’ mogelijk & zo dicht mogelijk richting klant
  3. Gebruik technologie om hiërarchieën en interne silos te doorbreken
  4. Creëer expliciete ruimt voor speelsheid en creatieve vrijheid
  5. Formuleer altijd je alles-bepalende missie om de wereld te willen verbeteren

On demand

Het is een beetje een buzzword, maar wel degelijk actueel: De on demand generatiel. Gewend om niet meer op zaken te hoeven wachten mar alles on demand te krijgen wanneer zij het willen. Uit het online artikel van Rathenau Instituut:

Het aantal Nederlanders dat gebruik maakt van deelplatformen (Airbnb, Airdnd, SnappCar), klusplatformen (Uber, Helpling) en tweedehands-platformen (Marktplaats) is in drie jaar verviervoudigd. Deze deeleconomie genereert werkgelegenheid, stimuleert ondernemerschap en innoveert bestaande sectoren. Tegelijkertijd zet de opkomst van online deelplatformen publieke waarden onder druk, zoals consumentenbescherming, openbare orde en privacy.

Meer hierover is te lezen in het rapport ‘eerlijk delen’ van het Rathenau Instituut. Twee voorbeelden van de On Demand & Sharing Economy die ik zelf inspirerend vind:

Ele.me

Ook in China leven millennials vooral online. Koken doen (of kunnen) ze nauwelijks nog: ze laten vaker een maaltijd bezorgen, sommigen zelfs 2x per dag. Het bedrijf ele.me met oprichter Zhang Xuhao aan het roer levert deze maaltijden. Ons niet vreemd, kijk naar Thuisbezorgd, Foodora, Uber Eats en Deliveroo. Maar de algoritmen van Ele.me zorgen ervoor dat de route die de koeriers volgen razendsnel kan worden aangepast als er onderweg nieuwe bestellingen bijkomen, die zonder al te veel vertraging zijn in te passen op de route tussen het oorspronkelijk afhaalpunt en het bezorgadres. Ook de weersomstandigheden worden hierin meegenomen. Daarnaast wordt elke koerier op zijn gedrag beoordeeld. Het bedrijf heeft inmiddels meer dan 1 miljoen koeriers!

ele.me

Zal de on demand generatie slachtoffer worden van de publieke waarden zoals consumentenbescherming, openbare orde en privacy? We gaan het waarschijnlijk in de komende jaren meemaken.

Wordt vervolgd.